Gemeenten dreigen tot circa 285 miljoen euro bij te leggen voor ABP-pensioen van politici: 'Nee, hiervoor vindt geen compensatie plaats'

zaterdag, 7 november 2026 (13:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Een conceptwetsvoorstel van minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma moet de pensioenrechten van politieke ambtsdragers, zoals wethouders, gedeputeerden, Kamerleden en ministers, overhevelen van de huidige Appa-regeling naar pensioenfonds ABP. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) waarschuwt dat gemeenten, provincies en waterschappen daardoor mogelijk honderden miljoenen euro’s extra moeten betalen.

Volgens de VNG ligt de overdrachtswaarde die het ABP verlangt 10 tot 20 procent boven de bedragen die gemeenten eind 2024 voor deze pensioenen hadden gereserveerd. De totale waarde van de opgebouwde Appa-pensioenen bedraagt naar schatting 2,1 miljard euro. Daarvan komt ongeveer 1,7 miljard euro voor rekening van gemeenten; het Rijk heeft circa 313 miljoen euro gereserveerd voor de pensioenen van ministers en Kamerleden. Op basis hiervan zou het gemeentelijke tekort volgens een berekening in het artikel kunnen oplopen tot ongeveer 155 à 285 miljoen euro.

Het ministerie stelt dat gemeenten en andere decentrale overheden dit verschil zelf moeten opvangen en dat er geen compensatie vanuit het Rijk komt. Dat staat volgens de VNG haaks op een overheidsmededeling uit mei 2024, waarin werd gezegd dat de operatie niet duurder zou worden dan de al opgebouwde pensioenverplichtingen. Gemeenten vrezen dat zij de extra kosten uiteindelijk moeten betalen via hogere lokale belastingen, meer leningen of bezuinigingen op voorzieningen.

Bij de overgang speelt bovendien compensatie voor het afschaffen van de doorsneesystematiek. Voor reguliere ABP-deelnemers wordt die compensatie uit het fondsvermogen betaald, maar politieke ambtsdragers hebben daar volgens het artikel geen vergelijkbare buffer opgebouwd. Gemeenten en provincies zouden daarom ook voor dit onderdeel moeten betalen.

De VNG vindt dat het wetsvoorstel onvoldoende is voorbereid. Een uitvoeringstoets en een rijksbudget ontbreken, terwijl gemeenten volgens de planning al in december 2027 over voldoende liquide middelen moeten beschikken. Het ABP noemt de beoogde overgang op 1 januari 2028 volgens zijn consultatiereactie niet haalbaar. De reguliere ABP-deelnemers gaan naar verwachting op 1 januari 2027 over naar het nieuwe stelsel.

De behandeling van het wetsvoorstel heeft vertraging opgelopen. Heerma wil het nog in 2026 bij de Tweede Kamer indienen; daarna zijn behandeling door beide Kamers en een tweederdemeerderheid nodig, omdat ook de pensioenregeling van parlementariërs wordt geraakt.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Xavi vertelt hoe ernstig de blessure van Frenkie de Jong is